Er bestaat geen leven zonder tegenslagen en moeilijke periodes. Ieder kind krijgt hier mee te maken, ook later. De manier waarop kinderen nu reeds omgaan met stress, bepaalt hoe ze dit later in hun leven doen. Het is dus belangrijk kinderen een goede basis mee te geven en ze te leren omgaan met stress.
Aandachtspunten:
- Enige vorm van stress bij kinderen is normaal en zelfs goed. Soms helpt stress net om iets goed te kunnen doen. Stress dat een kind bijvoorbeeld heeft naar aanleiding van een spreekbeurt, een sportwedstrijd, een toets, ... is niet erg zolang het kind niet blokkeert door de stress. Laat het kind zeker weten dat het ok is om af en toe boos te zijn, of bang, zenuwachtig, alleen of bezorgd en dat andere mensen die gevoelens ook hebben. Dit haalt vaak de grootste angst al weg.
- Neem spanning bij kinderen ernstig en wuif of lach deze niet weg. Luister goed naar wat het kind zegt.
- Begrippen zoals gevoeligheid en nauwgezetheid zijn niet voor alle kinderen even duidelijk. Uit wetenschappelijke literatuur weten we dat er grote individuele verschillen bestaan. Sommige mensen zijn van natuur uit zeer nauwgezet, anderen juist niet. Het is goed om inzicht te hebben in deze individuele verschillen. Sommige kinderen hebben het zeer moeilijk met nauwgezet en doelgericht gedrag. Wanneer ze voortdurend daarop 'gepakt' worden, vergroot het probleem.
- Ouders en leerkrachten hebben ook stress. En deze stress slaat soms ongewild over op kinderen. Heel veel kinderen zitten er dus met hun neus op. Wees als ouder of leerkracht dus alert voor eigen stress. Creeer rustmomenten en pauzes en deel dit ook met de kinderen.
- Schakel professionele hulp in wanneer de problemen te ernstig zijn.
- Meer tips op www.klasse.be/ouders/11040 en www.klasse.be/ouders/11039/SOS-stresskids
Tips voor ouders:
- Creeër aandachtsmomenten voor kinderen. Dit kan ook op een speelse manier. Laat het kind bijvoorbeeld een huis tekenen terwijl jij het heel hard kietelt.
- Doe samen buitenactiviteiten: fietstochten, boswandelingen, ga een keer mee op de trampoline of schommel, samen hard roepen rennen in het gras of roepen buiten, ...
- Leer kinderen omgaan met pijn. Maar wees als ouder ook alert op de eigen omgang met pijnklachten en gezond gedrag. Kinderen zien, horen, voelen en kopiëren.
- Creeër speelse ontspanningsmomenten. Kijk samen naar de wolken en maak figuren, sluit de ogen en stel je voor dat jullie samen aan zee zitten, sluit de ogen en vraag je kind alles in de natuur op te noemen dat groen of blauw is, ga rustig tegenover elkaar zitten - wie het eerst lacht verliest, kietel je kind heel rustig en stil over het hele lichaam, ...
Tips voor leerkrachten:
- 'Mozart houdt leerlingen rustig'. Een lagere school in Turnhout serveert klassieke muziek bij de boterhammetjes in de refter. De kinderen eten rustiger en na de middag zijn de leerlingen én leerkrachten minder opgejaagd, aldus de directie. Muziekspecialisten zijn lovend, maar belangrijk is dat je muziek kiest die kinderen spontaan aanvoelen om het niet te verknallen. M.a.w. muziekkeuze en muziekvolume zijn cruciaal. Welke muziek dan kan voor kinderen?: de dierengeluiden van Haydn, de liedjes die Mozart op zijn achtste schreef, Kinderszenen van Schuman, de Moldau van Smetana, ... (HLN, di 7/10/2010)
- Creeer speelse ontspanningsmomenten tussen het vele schoolwerk. Korte ontspannings- of relaxatieoefeningen tussen twee lessen, voor een toets, ... kunnen heilzaam werken.
- Stressgevoelige kinderen denken eerder negatief. 'Ik kan het niet' is daarom een logische reactie van een kind dat spanningen heeft. Zorg er daarom voor dat het kind ook de andere kant ziet. Positieve boodschappen maken het kind sterk en zorg voor succeservaringen bij elk kind.
- Een goede lichaamsconditie bepaalt mede de weerstand tegen stress. Omdat een schooldag best lang duurt voor een kind, kan je als school best zorgen dat kinderen voldoende water kunnen drinken, gezond eten en gezonde tussendoortjes meenemen en dat de speeltijden nuttig gebruikt worden (spelen en lopen).